(het excuus voor alle spellingsfouten: dit toetsenbord weigert dubbele puntjes op de i`s en e`s te zetten, en af en toe hapert de spatie-toets…)
Om
7u10 loopt de wekker af, maar we blijven alledrie nog wat soezen in ons bedje… Ook al slapen we hier gemiddeld langer dan thuis, toch lijken de nachten hier altijd zo kort...
Tegen
7u30 zitten we samen op de veranda te ontbijten: muesli met yoghurt of een slap boterhammeke met confituur, pindakaas of smeerkaas (onze recentste aankoop sinds vorig weekend!!). Een goed ontbijt is hier nodig, want tegen de middag kan je onze magen horen knorren boven het gefluister van de dokters!
Tegen
8 uur zetten we aan richting het ziekenhuis, het is een klein half uurtje stappen op ons tempo. De Oegandezen wandelen steeds aan een gezapig tempo, zelfs slenteren is al snel, dus moeten we meestal slalommen tussen de mensen en de brommertjes en taxi`s op straat. Als we op tijd vertrekken zijn de temperaturen nog aangenaam, maar als we in het ziekenhuis toekomen loopt er soms toch een streepje zweet van ons voorhoofd! Onze eerste taak van de dag is een koel flesje water kopen!!
De diensten beginnen allemaal op een verschillend uur: Eva (psychiatrie) start rond 8u30,, Elien (neurologie) rond 10u en ik rond 9u (officieel dan toch!).
Maandagochtend had ik pech en is de chief maar komen opdagen rond 10u25. Ondertussen had ik alle dossiers al eens doorgenomen, wat patienten onderzocht en de balans gemaakt dat er eigenlijk niets was veranderd tov de ronde van de vorige vrijdag. De patient met de gigantische liesbreuk lag daar nog steeds te wachten op zijn operatie (hij ligt er nu al vanaf de 3e maart, maar hij kan zijn bed niet verlaten want dan is hij zijn plaats kwijt!). Gelukkig is de breuk reduceerbaar, en met wat `bedside teaching` leert de patient zelf hoe hij zijn breuk moet terugduwen bij pijn en zo wordt het risico op inklemming dus verkleind. Zo liggen er ook nog 2 patientes met borstkanker en een vouw die al een week lang een galblaasontsteking heeft (maar ik begin sterk te twijfelen aan die diagnose!!!). De verantwoordelijke `intern` heeft ondertussen een dutje gedaan op het bureautje met de dossiers en een paar dozijn studenten met witte jassen lopen in en uit het lokaaltje met al dan niet een dossier in de hand. De studenten bereiden elk een patient voor om die dan tijdens de `grote toer` voor te stellen aan de hoofdarts.
Als de baas dan toch beslist heeft om op te dagen, beginnen de studenten zich allemaal als muizen rond stinkkaas om hem heen te verzamelen. Plotseling komen uit alle hoeken en gangen studenten gedruppeld tot er een witte wolk van 25 studenten rond de chirurg zwermt. De student die de patient voorbereid heeft drumt zich een weg naar voor en begint op fluistertoon zijn verhaal te doen. Bij elke patient geeft de hoofdarts dan een stukje les over de pathologie en de rest moeten ze dan tegen de volgende dag zelf maar opzoeken! Dit soort bedside teaching zou zeer goed kunnen zijn (cfr. de klinische lessen met patienten bij ons!), maar net zoals bij ons hebben niet alle artsen de gave meegekregen om duidelijk en geinspireerd les te geven!
Af en toe geraak ik vooraan in de groep om mee te luisteren, maar ik heb nog geen enkele anamnese gehoord of klinisch onderzoek gezien… Er wordt meestal zelfs niet eens naar de wonde van de operatie gekeken, en stoma`s zijn functioneel als er stoelgang vanonder het verband komt gesijpeld (excuses voor de gevoeligere mensen onder ons). De stank is soms niet te harden!
Ergens helemaal achteraan staan de residenten ongeinteresseerd mee te volgen in een sneeuwwitte doktersvest. We hebben ons al verwonderd over het feit dat de doktersjassen hier allemaal zo kraaknet zijn, maar volgens mij ligt dat aan het feit dat ze gewoon geen enkele patient deftig onderzoeken, ze blijven gemiddeld een paar meter op afstand staan!
De intern schrijft na de ronde in het dossier van de patient wat de therapie inhoud en gaat er dan van uit dat dit door de verpleging wel zal uitgevoerd worden, wat dus niet het geval is. Ik heb nog geen enkel aangekoppeld infuus gezien; de nasogastrische tube die bij een patient met fecaal braken moest gestoken worden, zit er een dag later nog steeds niet in; antibiotica wordt sporadisch gegeven; en elke keer als ik het verpleegsterlokaaltje passeer zitten ze wat voor zich uit te staren naar de muur... (soms heel frustrerend om te zien!)
Tegen
13u is de toer afgelopen en alle studenten verdwijnen richting de bib of de cantine.
Ons middagmaal bestaat meestal uit erwtjes met een miniem hoopje koolsla (als er nog sla is) en een plantain of een zoete aardappel. Er zijn nog een paar lokale specialiteiten (chapati, rolex, samosa…) wat meestal een soort gefrituurd deegzakje is met erin wat groetjes, vlees of andere…?? Daarna gaan we meestal naar de bib waar een pc-ruimte is en waar we gratis op internet kunnen. Ofwel gaan we naar huis om wat aan onze paper van ethiek te werken (geeuw).
Als
4uurtje snijden we meestal een ananas op.
(even een rekensommetje:
• we zijn hier 13 weken
• laten we zeggen dat we ongeveer 6 ananassen eten tijdens 1 week
>>> dat zijn dus ruim 78 ananassen !!!!!!!! als we terugkeren naar Belgie
En ik kan met zekerheid zeggen dat we het nooit beu gaan zijn!!!!!!!)
`s Avonds gaan we ofwel iets doen in `t stad (filmpje, een voorstelling in het National Theatre, gewoon iets eten op restaurant, karaoke…), ofwel blijven we plakken in het huisje dat we delen met een groep internationale studenten (Zweden, Nederlanders, Amerikanen). Op 1 of andere reden zijn we doodop tegen de avond en vallen we in slaap al dromend van ons volgend uitstapje!!

Ze zijn hier zeer strikt op het dragen van witte botten in het OK! Je moet eerst heel de gang op blote voeten doorkruisen om dan ergens achteraan een paar stinkende zweterige botten te gaan zoeken, een hele onderneming om 2 juiste maten te vinden!!

De residenten staan aan de kant wat te `hangen` terwijl de studenten de patient klaarmaken.

Het operatiemateriaal: met goede wil steriel klaargelegd!


Een meute studenten (3e en 4e jaars) die staan te drummen om een glimp op te vangen van de operatie. Af en toe botst een chirurg wel eens tegen een toechouwer, maar naar steriliteit toe geen probleem! Zie je Vermassen daar al staan???

Dit is Dr. Jane Fualal, een algemeen chirurge gespecialiseerd in endocriene (schildklierchirurgie). De meeste chirurgen hier zijn zoals in Belgie, roepen en tieren, neuten en stampen op de grond als het tegenzit, studenten gebruiken als loopjongens ... Maar Jane is een schat van een arts! De studenten moeten het operatieverslag van de operatie zelf schrijven, maar speciaal voor mij heeft ze het de eerste keer gedicteerd!
-helena-